Składka zdrowotna 2026: progi, minimum, ryczałt

Składka zdrowotna w 2026 r. w skrócie

Składka zdrowotna to obowiązkowa składka na NFZ. Jej wysokość zależy od tego, z czego osoba się utrzymuje: z umowy o pracę, z działalności gospodarczej (rozliczanej według skali podatkowej, podatku liniowego albo ryczałtu) czy z ubezpieczenia dobrowolnego. Zestawienie opiera się na parametrach na rok 2026, sprawdzonych 27.09.2026; aktualne stawki podaje ZUS.

Umowa o pracę: 9% po składkach społecznych

Składka wynosi 9% podstawy, czyli kwoty brutto pomniejszonej o składki na ubezpieczenia społeczne pracownika. Płaci ją pracownik, potrącana jest z wynagrodzenia i od 2022 r. nie obniża podatku. Przy pensji 8 000 zł brutto to 621,29 zł miesięcznie.

Skala podatkowa i podatek liniowy: od dochodu, z minimum

Na skali podatkowej składka to 9% dochodu, a na podatku liniowym 4,9% dochodu. W obu formach obowiązuje minimum: 9% płacy minimalnej (4 806 zł), czyli 432,54 zł miesięcznie, także przy niskim dochodzie albo stracie. To kwota od lutego: rok składkowy trwa od 1 lutego do 31 stycznia, więc w styczniu obowiązuje jeszcze minimum z poprzedniego roku składkowego (314,96 zł).

Na podatku liniowym składkę zdrowotną można odliczyć od dochodu do rocznego limitu 14 100 zł. Skala podatkowa takiego odliczenia nie ma.

Ryczałt: trzy progi przychodu

Na ryczałcie składka nie zależy od dochodu, tylko od rocznego przychodu, w trzech progach: do 60 000 zł, od 60 000 zł do 300 000 zł oraz powyżej 300 000 zł. Kwoty to odpowiednio 60%, 100% i 180% podstawy wyliczonej z przeciętnego wynagrodzenia, pomnożone przez 9%.

Skąd biorą się te kwoty

Progi ryczałtu wynikają z przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw z IV kwartału poprzedniego roku (9 228,64 zł): 60% × 9 228,64 zł × 9% = 498,35 zł, 100% daje 830,58 zł, a 180% daje 1 495,04 zł.

Ta sama podstawa wyznacza składkę dobrowolną, którą płaci osoba bez innego tytułu do ubezpieczenia: 9% × 9 228,64 zł = 830,58 zł miesięcznie.

Jak sprawdzić, która kwota dotyczy konkretnego przypadku

Rachunek składa się z trzech pytań: z jakiego tytułu płacona jest składka (etat, działalność, dobrowolna), w jakiej formie rozliczany jest dochód (skala, liniowy, ryczałt) oraz jaki jest dochód albo przychód w danym roku. Dla działalności składka dochodowa jest porównywana z minimum i płacona jest wyższa z dwóch kwot.

Stawki i progi mogą się zmienić w kolejnych latach; wartości z tej strony pochodzą z parametrów 2026 w silniku podatkowym i są zestawione ze źródłami na stronie „Skąd liczby”. To szacunek, a nie porada podatkowa.

Przykład: ten sam dochód w trzech formach

Dochód 10 000 zł miesięcznie z działalności (przykład). Na skali podatkowej składka to 900 zł. Na podatku liniowym to 490 zł. Na ryczałcie kwota nie zależy od dochodu, tylko od rocznego przychodu: przy przychodzie między 60 000 zł a 300 000 zł wynosi 830,58 zł miesięcznie.

Porównanie pokazuje tylko składkę zdrowotną. O ostatecznym obciążeniu decydują jeszcze podatek dochodowy i składki ZUS, dlatego same kwoty składki zdrowotnej między formami nie są porównaniem opłacalności.

Kto płaci składkę i skąd jest pobierana

Na umowie o pracę składkę potrąca z wynagrodzenia pracodawca i odprowadza ją za pracownika, więc w pasku widać ją jako pozycję odejmowaną od brutto. Przedsiębiorca wylicza i opłaca składkę sam, co miesiąc, a po zakończeniu roku rozlicza się ze składki dochodowej.

Dlaczego kwoty zmieniają się co roku

Minimalna składka wynika z płacy minimalnej (4 806 zł w 2026 r.), a progi ryczałtu i składka dobrowolna z przeciętnego wynagrodzenia z IV kwartału poprzedniego roku. Obie wartości są ustalane na nowo co roku, więc kwoty z tej strony dotyczą 2026 r. i nie mogą być przenoszone na inne lata. Data ostatniego sprawdzenia parametrów jest podana na stronie „Skąd liczby”.